मृत दूनको एक भरिया

भोकले बिझाएको शिथिल हाडछाला

विपूल बोझले लड्खडाएर

एक आपसमा स्वतन्त्र बन्ने प्रयासमा

परितप्त रक्त—पसिनाले गिल्गिलिएको छ ।

वर्षाते जलधारामा नाँचेको

पहाडी टुप्पाका देहाती झुप्राहरु,

शोषण र चुसाइले चाउरिएर नाङ्गिएका

आफ्नै स्वामित्वमा नभएका मधेसी तृणकुटीहरु

यी भन्दा पनि जीर्ण भग्नावशेष

तण्डुल र चुनाको किम्मती गासलाई

पूरै दिनको बेचबिखनको मुल्यले

एक नशालु प्यालाको रगिंन दुनियाँले मेटेको छ ।

जिन्दगीका कयैन् आशा र सपनाहरुको रफ्तारमा

उहि रगिंन संसारको गर्तमा

उसले आफ्नो बालबनिताको प्यास विलाएको छ ।

सीमाहिन आश्रयले मृतप्रायः उपत्यका

विकट महामारी नबनेसम्म

उ आफ्नो असली चेहेरा देख्न सक्दैन ।

यहि चपरीमा टेकेर

निर्जन सहरसँगको सौदाबाजीमा

नोकरशाहको अफ्वाह र ठूआमा

आफ्नै स्वार्थले चिमोटिएर

कसैको जोलियाको जरह

आफ्नै जिजीविषामा दुखाउनु मात्र हो ।

रौद्र तन्देहमा,

पुर्खौली विरासतको असीमित गुन

मानवशुलभताको बज्रपातले पिल्सिएर

उसले उमारेको कोमल मृत्युको अहिस

होहल्ला र अनियन्त्रित रङ्गमञ्चमा

चनकमन्द पात्रको विश्रामबारी

र उसका अजेय, अभिरु भावभङ्गीको

नाटकिय उत्कट विजिगीषा

सांसारिक ललहरीले विप्रलब्ध छ ।

उ आफ्नै कारणले खाली छ

उ सायद प्रारब्धले नै रित्तो छ

उन्नत मानव बस्तीमा, मानविय हाँचले पनि

उसले खुकुलो श्वास नभेट्नु

र यो घिउ नलाग्ने हुज्जतीमा

मेरो खल्वाटको क्षेत्रफल बढाउनुमा

म मान्छे माथि क्रोध छ ।

उसका चिरसञ्चित जोसहरु

कुनै समयको गम्भिर मुल्यको सामथ्र्यमा छ,

उसका खिइएका हाडछालामा

मानव अवमूल्यनले विद्युतीकरण गर्दैछ ।

तर आज,

श्रमशक्ति मुल्यहिन बनेको छ

मानव हृदयमा काँडा उम्रेका छन्

कठोर दुर्दम श्रम नियती बनेको छ

आज केही बाध्यता छैन,

कोही भोकले मर्नु –उसको मौलिकता हो

कोही नबाँची मर्नु –उसको आफ्नै महत्वकांक्षा हो ।

उफ ! लाग्छ मान्छे पैसा बनेको छ

पैसै—पैसाको दूनमा उ निर्धनताले मूक छ

पैसाको थैलीमा उ पैसा खोजिरहेछ

हाय ! त्यो मृत दूनको एक अजिब भरिया ।।।